İkinci yazıda şunu gördün: sohbet kutusundaki yapay zeka, sen yazarken öğrenmez. Elindeki kalıplarla bir devam üretir. O devam, büyük ölçüde senin verdiğin cümleye bağlıdır. Belirsiz soru, belirsiz cevap doğurur. Net soru ise iş yükünü azaltır, kontrolü kolaylaştırır ve uydurma cevap yazmayı da biraz zorlaştırır. Bu yazıda prompt ezberi yok. Amacım şunu oturtmak: iyi cevap, çoğu zaman iyi istemden gelir.
Bu yazı, Yapay Zeka serimizin üçüncü bölümüdür. Atölyede işe yarayan bir iskelet veriyorum. O iskeleti Arduino, Python veya ödev metninde aynı mantıkla kullanabilirsin.
Kod yaz demek, markete bir şey al demeye benzer. Ne alacağını, hangi ürünü, ne kadar alacağını söylemezsen rastgele bir torba gelir. Arduino UNO üzerinde HC-SR04 ile mesafeyi santimetre olarak Serial Monitor ekranına bas, on satırdan kısa tut, olmayan kütüphane önerme dersen iş netleşir ve daha kolay hale gelir. İkisinde de aynı aracı kullanırsın ama doğru sonuca ulaşmak için fark, senin cümlendedir.
Neden belirsiz soru bozar?
Model, senin yazdığın metne ve o sohbette kalan bağlama bakarak olası bir devam üretir. Sen kod yaz dersen, eğitimde gördüğü binlerce kod örneğinden birine yaklaşır. Hangisi? Arduino mu, Python mu, web mi, oyun mu? Kart UNO mu, Nano mu, ESP32 mi? Bu bilgiler yoksa model doldurur. Doldurmak, uydurmak demektir. Cümle düzgün durur. Pin yanlış olabilir. Kütüphane adı kulağa hoş gelir, Library Manager içinde yoktur.
İkinci yazıdaki bağlam penceresini de hatırla. Uzun sohbette başta söylediğin kart adı düşebilir. Kritik bilgiyi her önemli sorunun içine yeniden yazmak inat değildir. Asıl verileri hafızada tutmaktır.
Net istemin iskeleti
Beş parça yeter. Hepsini her seferinde roman gibi yazmana gerek yok. Ama zihninde dursun:
- Ne: Ne üretilecek? Kısa kod, hata yorumu, özet, fikir listesi, tablo.
- Nerede: Arduino UNO mu, Python 3 mü, hangi ders, hangi yaş?
- Sınır: On satırdan kısa tut. Olmayan kütüphane önerme. Pin uydurma. Kaynak uydurma. Motor sürme.
- Çıktı biçimi: Sadece kod mu, önce üç olası neden mi, madde madde mi?
- Kontrol: Emin değilsen söyle. Resmi olmayan fonksiyon yazma.
İstersen bir örnek de verebilirsin. Buna teknikte bazen örnekli istem denir. Sen şöyle söyle: Çıktı şu biçimde olsun, sonra kendi örneğini yaz. Model, boş hayal etmek yerine senin kalıbına yakın işlem yapar. Bu da sihir değildir. Daha net bir hedeftir.
| Zayıf istem | Daha net istem |
|---|---|
| Kod yaz | Arduino UNO, HC-SR04, mesafeyi cm olarak Serial 9600 bas. pulseIn kullan. On satırdan kısa tut. Olmayan kütüphane önerme. |
| Ödevimi yap | Bu paragrafı on iki yaşındaki birine üç maddeyle anlat. Kaynak uydurma. Benim cümlelerimi silme, sadeleştir. |
| Robot fikri ver | Okul bahçesi, çizgi izleyen değil, 4 haftalık, eldeki UNO ve 3 sensörle yapılabilecek 5 dar problem. Her fikrin ölçülebilir bir testi olsun. |
| Bu hata ne? | Şu hata mesajını satır satır yorumla. Önce olası 3 neden. Kodu baştan yazma. Kart: Arduino UNO. |
İşi parçala
Tek mesajda kasa, kod, rapor ve sunum istersen cevap şişer. Devredeki pin kayabilir, rapordaki ölçü uydurulur. Atölyede işi üçe bölmek daha temizdir: önce okuma, sonra karar, sonra çıkış. Mesafe okunuyorsa LED yakmayı sonra sorarsın. LED yanıyorsa motoru sonra sorarsın. Bu sıra, Proje Rehberindeki küçük test mantığıyla aynıdır.
Aynı soruyu iki kez sorunca iki farklı taslak gelmesi normal olabilir. Model fotokopi çekmez, tahmin üretir. Hangisinin doğru olduğunu karta, derleyiciye veya metnin aslına bakarak sen seçersin. Beğendiğin cümle her zaman yetmez.
Bunu yap / bunu yapma
- Yap: Bir seferde bir iş sor. Sonra bir sonraki adımı sor.
- Yap: Elindeki malzemeyi, kartı ve yasağı yaz.
- Yap: İstediğin çıktı biçimini söyle: madde, tablo, sadece kod.
- Yapma: Her şeyi yaz, sen anla diye geçiştirmek.
- Yapma: Çıktıyı okumadan karta yüklemek veya ödeve yapıştırmak.
Sırada ne var?
Soru netleşince iş hızlanır. Sıradaki bölümde asıl konuya geliyoruz: ödeve yardımcı olmak ile kopya çekmek arasındaki fark.
